Haber Grupları(Newsgroups,ListProc,Yahoo! Groups vs.) sanal ortam kullanıcılarının her türlü
konuda bilgi alış verişi yapmalarını sağlamak amacıyla oluşturulmuş tartışma ortamlarıdır. Genel
olarak 3 farklı platforma yayılmış gibi kabul edilebilir:
1-Newsgroups:Özel yazılımlarla erişilen ortam
2-ListProc,Listserv:Email ile erişilen ortam(Web yok!)
3-Yahoo! Groups benzeri web ortamları:Email ve Web ile erişilen ortam
1-Newsgroups:Özel yazılımlarla erişilen ortam
News, Newsgroups, usenet adları ile de ifade edilen bu ortam NNTP(Network News Transfer Protocol)
adlı bir protokol kullanır. İlk olarak 1979-80 yıllarında Duke Üniversitesi’nden Steve Bellovin, Jim
Ellis, Tom Truscott ve Steve Daniel tarafından kullanılmıştır. Bu ortamdaki mesajlar Tin, Pine, Outlook
Express ve Netscape Messenger gibi haber okuyucuları(newsreader) veya haber istemcileri(news client)
aracılığı ile okunabilir veya cevap yazılabilir. Merkezi sunucularda(server) saklanan mesajlara ulaş-
mak isteyen kullanıcılar bu sunuculara erişmek zorundadırlar.
Grupları üye olarak(subscribe) kullanabilirsiniz. Üyelik sona erdirildikten(unsubscribe) sonra
ortamı kullanmak mümkün değildir. Bu ortam sunucusu adları news ile başlar. Örneğin: news.metu.edu.tr
Ayrıca port numarası da sabit ve 119'dur. Gruplar hiyerarşik bir yapıda olup ana gruplar ve buna bağlı
alt gruplar şeklinde dallanarak kurulur.Bazı ana grup adları:
alt. - (alternative) Birçok değişik konular içerir.
k12 - İlk ve orta dereceli okullardaki eğitimle ilgili konular.
rec - (recreation) Spor, müzik, oyun vb.
sci - (science) Bilim dalları
...
Sunucularda yeni grup açmak için haber sunucusu yöneticisi ile irtibata geçmek gereklidir.
Günümüzde bu ortam çok yoğun şekilde kullanılmaktadır.
2-ListProc,Listserv:Email ile erişilen ortam(Web yok!)
ListProc(ListProcessor (tm) 8.2 © 1993-1998 by the Corporation for Research and Educational
Networking(CREN)) veya önceki adı ile ListServ(ListServer) haber gruplarının yönetiminde kullanılan
bir sunucu yazılımdır. Bu yazılımlar aracılığı ile kullanıcılar gruplara üye olma, liste ayarlarını
yapma, mail gönderme ve alma gibi işlemleri gerçekleştirmektedir. Eski grup mesajlarının arşivlen-
mesi, arşivde arama yapılması ve istenen mektubun arşivten istenmesi de yine bu yazılım ile yapıl-
maktadır.
ListProc sunucuları Dünya'nın dört bir yanında kurulmuştur. Örnek olarak ODTÜ'de bulunan sunucu-
nun adı Listproc @ metu.edu.tr'dir.Her sunucuda çeşitli grup tanımları vardır. Buradaki gruplardan
birisi de KUTUP-L(Kütüphane,Bilgi ve Belge Yönetimi ile ilgili Grup)'dir. Bu gruba üye olmak icin
Listproc @ metu.edu.tr adresine sub kutup-l adınız soyadınız konulu bir email göndermek gereklidir.
Gruba Mesaj göndereceğiniz adres ise kutup-l @ metu.edu.tr'dir. Gruba gönderilen mesaj ListProc ta-
rafından o gruba üye olan bütün kullanıcılara gönderilir.
Yukarıda kısa açıklamada Web yok! demekle kasdettiğimiz web ortamının görsel güzelliğinin bu
ortama katılmamasıdır. Yoksa sonraki yıllarda üye olma, üyelikten çıkma, mesaj gönderme, mesaj ar-
şivlerine ulaşım vs amacıyla web site arayüzleri de hazırlanmıştır. Son yıllarda listServ/ListProc-
lar WEB ortamına yenik düşmüşlerdir ve büyük çoğunluğu kapatılmıştır.
Bazı faydalı ListProc komutları ve açıklamaları
HELP
-Detaylı açıklama ve komutların bulunduğu yardım dosyasını gönderir.Örneğin:
"
>----- Original Message -----
>From: "CREN ListProc(tm) Version 8.2"
>Sent: Sunday, March 21, 1999 12:40 AM
>Subject: HELP
>
>
> ListProcessor(tm) 8.2
>
> Copyright (c) 1993-98 by
> the Corporation for Research and Educational Networking (CREN)
>
> Here is a brief description of the set of requests recognized by
> ListProcessor(tm). Everything appearing in [] below is optional; everything
> appearing in <> is mandatory; all arguments are case insensitive, except mail
.................mesaj buradan kesilmiştir
"
Herhangi bir komut hakkında bilgi almak için HELP KOMUT konulu mesaj göndermek gereklidir.
SUBscribe Grup_adı Adınız Soyadınız
-Belirtilen gruba üye yapar.
UNSUBscribe Grup_adı
-Belirtilen grup üyeliğinden çıkartır.
PURGE şifre
-Herhangi bir grup parolası ile üye olduğunuz bütün gruplardan çıkartır.
WHICH
-Üye olduğunuz bütün grupları listeler.
LISTS
-Sunucuda bulunan bütün grupları listeler.
REVIEW Grup_adı
-Grup hakkında detaylı bilgi listeler.Liste özellikleri,bazı ayarları,açıklamalar,üyeler bilgileri
gibi.SPAM nedeni ile son yıllarda üye bilgileri listelenmesin şeklinde tanım yapılmaktadır.
SET Grup_adı ayarlar argümanlar
-Kullanıcının üyeliği ile ilgili ayarları yapmasını sağlar.mektup atma,şifre,mektup bilgisi,
güvenlik vb.gibi.
VERSION
-Sunucu yazılımının sürümünü listeler.Örneğin:
"
>----- Original Message -----
>From: "CREN ListProc(tm) Version 8.2"
>To:
>Sent: Sunday, March 21, 1999 12:52 AM
>Subject: VERSION
>
>
> ListProcessor(tm), version 8.2.09/991022/14:20 -- ListProc(tm) by CREN
> Revision level: 8.2.09/991022/14:20
> Last update: 991022/14:20
> Manager: ....
> ListProcessor(tm) address: listproc@metu.edu.tr
> Port: solaris2.7
"
FAX Fax_no arşiv arşiv_yolu dosya /şifre bölüm
-İşlevi GET komutu ile aynıdır.Farkı dosyayı istenen numaraya fax yolu ile göndermesidir.
GET arşiv arşiv_yolu dosya /şifre bölüm
-İstenen dosyanın belirtilen bölümünü arşivden getirir.
INDEX arşiv arşiv_yolu /şifre bölüm
-Arşivdeki dosyaları listeler.
SEARCH arşiv arşiv_yolu /şifre -all model
-Arşivde arama yapar.
Bunlardan başka Grup yöneticileri için de bir çok komut vardır.
3-Yahoo! Groups benzeri web ortamları:Email ve Web ile erişilen ortam
Web ortamı haber gruplarına görsel güzelliği katmıştır. Dünya'da web ortamına sahip bir çok
haber grubu vardır.Bunların bir çoğuna haber listeleri ve linkler adreslerinden ulaşabilirsiniz.
Web ortamları arasında Yahoo! Groups kadar kapsamlı ve derli toplu hizmet sunan başka bir ortam şu
an yoktur. Bu nedenle Yahoo! Groups ortamı hakkında detaylı bilgi sahibi olmanızın yararlı olacağı-
nı düşünüyorum.
Her Yahoo! Grubu aslında bir web sitesidir. Örneğin Çocuk Etkinlikleri Yahoo Grubunun web
adresi şu şekildedir: http://groups.yahoo.com/group/cocuketkinlikleri. Yine bildiğiniz gibi bazı
siteler, sitenin bazı olanak veya bölümlerini kullanmanız için üye olmanızı şart koşarlar. Yahoo!
Groups da bunun için Yahooid kavramını kullanmaktadır. Normal şartlarda email ile de grupları kul-
lanabilirsiniz fakat web ortamındaki imkanlardan yararlanamazsınız. Gruplarda aşağıdaki hizmetler
bulunabilir:
.......................
Home
Messages
*Pending
*Spam
*Post
Files
Photos
*Pending
Links
Database
Polls
Members
*Pending
Calendar
Promote
Invite
Management
.......................
Yahooid aldığınızda yapılan yetkilendirmeye göre yukarıdaki servislerin hepsini veya bir bö-
lümünü görebilirsiniz. Her grup Moderatör(Grup Yöneticisi diyebiliriz) tarafından yönetilir. Grup
kurucuları da aynı zamanda Moderatör'dür.
Yöneticisi olduğum gruplardan, 500'den fazla üyeye sahip, 'Çocuk Etkinlikleri' Grubu için ha-
zırladığım "Yahoo Web Tanıtım" seri yazılarını web ortamına uyarladım. Bu yararlı dokümanlara aşağı-
daki linkten ulaşabilirsiniz:
YAHOO! GROUPS WEB TANITIM!
Son yıllarda Yahoo! Groups ortamı popülaritesini oldukça artırmıştır.
Haber gruplarını kısaca anlattık.Dünya'da bulunan bir çok haber
grubuna üye olmak için lütfen tıklayınız.
Haber grupları,newsgroups,ListProc,listserv vs ile ilgili linkler
için de lütfen buraya tıklayınız.